Ni iki waba uzi ku isabato? Yashyiriweho nde? Yezwa ite kandi na nde? Biblia iyivugaho iki?

Nifuje ko tuganira ku bigendanye n’isabato kuko usanga ibaye ikibazo kizanye impaka hagati y’abakristo: Abaprotestanti muri rusange n’abadventiste b’umunsi wa karindwi. Usanga buri ruhande rucira urundi urubanza ko bica amategeko y’Imana abandi ngo batwarwa n’amategeko, ndetse ugasanga hari n’abavuga ko kutayiruhuka, isabato, byambura umuntu uburenganzira bwo kuzazamurwa ubwo impanda izavuga. Bityo mu biganiro bizatangwa aha nawe ufite ubumenyi burenze ubwo uzasoma aha watanga inyunganizi ariko abakristo be guhera mu rungabangabo. Kuko bamwe batangiye kujya baruhuka isabato ndetse n’icyumweru, abandi byabviriyemo urusika rwo kunenana nk’uko Abayuda banenaga Abasamariya.

Yesu ni Umwami w’Isabato ndetse ni we Sabato y’abamwizera. Gute?

Urufunguzo rwo kumva uburyo Yesu ariwe sabato y’abakristo ruri ijambo ry’Igiheburayo sabat, risobanura "kuruhuka cyangwa guhagarika imirimo." Inkomoko y’Isabato iva mu iremwa. Nyuma yo kurema ijuru n’isi mu minsi itandatu, Imana yaruhutse imirimo yose ku munsi wa karindwi " (Itang 2:2). Ibi ntibisobanuye ko Imana yari inaniwe kuburyo yarikeneye ikiruk, kuko tuziko Imana ishobora byose (Omnipotent)." Ifite imbaraga ku kintu cyose, ntinanirwa, kandi imbaraga zayo ntizijya zigabanuka na gato. Kubw’ibyo, bisobanuye iki ko Imana yaruhutse ku munsi wa karindwi? Yahagaritse imirimo yakoraga. Iki ni ingenzi cyane ku gusobanukirwa uko umunsi w’isabato wabayeho n’umumaro wa Yesu Kristo nk’isabato yacu.

Imana yatanze uru rugero rwo kuruhuka ku munsi wa karindwi kugira ngo ishyire mu bwoko bwayo ihame ry’isabato, ikiruhuko ku bantu bayo. Mu gitabo cyo Kuva 20:8-11 no Gutegek 5:12-15, Imana yahaye Abisraheri itegeko rya kane ko bagombaga kwibuka no kweza umunsi w’Isabato. Umunsi umwe mu minsi irindwi, bagombaga kuruhukaho ibyo bakoraga byose ndetse n’amatuno yabo ntacyo yagombaga gukora. Ariko iki nticyari ikiruhuko cyo mu buryo bw’umubirit, ahubwo kwari uguhagarika ibyo bakoraga. Buri kintu cyose bakoraga cyagombaga guhagarara umunsi wose buri cyumweru. Isabato yabayeho ngo abantu bajye baruhuka ku munsi wa karindwi bazongere gukora ku wundi munsi utangira nyuma y’ikiruhuko.

Isabato yari ikimenyetso cyashushanyaga kuza kwa Mensiya ugomba guha abantu ikiruhuko cy’iteka ryose. Gusa, kuruhuka iabato abantu babifashe uko bitagombaga ndetse babifata nk’umukino. Abayuda bajyaga baziririza isabato kugira ngo n’Imana. Bakomeje amategeko menshi y’imihango, yo mu rusengero n’ibindi..Birumvikana yose ntibari kuyubahiriza ngo babishobore, bityo Imana ibashyiriraho uburyo bwo kubabarirwa ibyaha no kongera kugirana ubusabane n’Imana binyuze mu gutamba ibitambo, ariko byari iby’igihe gito.

Nkuko bongeraga bakajya mu mirimo umunsi ukurikira isabato babaga baruhutseho ninako bakomezaga gutamba ibitambo uko umwaka utashye. Abaheburayo10:1 hatubwira ko itegeko "ari igicucu cy’ibyiza bizaba akaba adafite ishusho yabyo ubwabyo, ntabwo yabasha gutunganya rwose abegera igicaniro, abatunganishije ibitambo bahora batamba uko umwaka utashye.

Ariko ibitambo byatambwaga byashushanya Krsto wari kuzabambwa ku musaraba, agatamba igitambo kimwe cy’iteka cy’ibyaha yicara iburyo bw’Imana (Heb 10:12). Nuko nyuma yo kurangiza imirimo yose yo gucungura araruhuka kuko nta kindi cyari gisigaye kongerwaho. Kubw’icyo yakoze rero, ntitukibasha gukora imirimo itegetswe n’amategeko ngo tubone gutsindishirizwa imbere y’Imana. Yesu yaje kugira ngo aduhe uburuhukira mu Mana.

Ikindi cy’umunsi w’isabato Imana yashyizeho nk’igicucu cy’uburuhukiro bwacu muri Kristo ni uko yawejeje akawuha umugisha. Aha naho tuhabona ishusho ya Kristo umwana w’Imana wera akeza n’abamwizeye. Uwitka yejeje Kristo, nk’uko yejeje umunsi w’isabato, maze amutuma mu isi (Yoh 10:36) ngo abe igitambo cy’ibyaha byacu. Muri we tubona uburuhukiro bw’imirimo yose twakora n’imbaraga zacu, kuko we ubwe ni we wera kandi akanakiranuka. Imana yafashe utagira icyaha imuhindura icyaha kubwacu, kugira ngo muri we duhabwe gukiranuka kw’Imana (2 Korint 5:21). Bityo dukwiye kureka ibyo twakoraga ku gukiranuka kwacu maze tukaruhukira muri we, atari umunsi umwe mu cyumeru gusa ahubwo buri gihe.

Yesu ni isabato y’abakristo kuko ubwe ari umwami w’isabato (Mat 12:8). Igihe abafarisayo bamugishaga impaka ko akiza abantu ku isabato, Yesu yabibukije ko nabo batazuyaza gukura intama yabo mu mwobo yaguyemo mu isabato. Kubera ko yaje gushaka no gukiza intama zazimiye zizumva ijwi (Yoh 10:3,27) maze zikinjira mu buruhukiro bw’isabato bwazibikiwe ku bwo kubabarirwa ibyaha,Yesu yashoboraga no kwica amategeko y’isabato. Yabwiye abafarisayo ko abantu baruta intama kandi agakiza atanga ko karuta amategeko.

Avuga ko abantu batabayeho kubw’isabato, ahubwo isabato ariyo yabayeho kubw’abantu (Marik 2:27), Yesu yashakaga gusobanura ko ikiruhuko cy’isabato cyashyiriweho abantu ngo bajye baruhuka imirimo yabo, nkuko yaje guturuhura imirimo twakoraga kubwacu ngo turonke agakiza. Ntitukiyiruhuka umunsi umwe, ahubwo buri munsi dushimira Imana muri Kristo twizeye akaduha agakiza kubw’ubuntu. Yesu niwe buruhukiro bwacu, nkuko ari nawe rembo ry’ijuru, aho tuzaruhukira iteka ryose.

Abaheburayo 4 ni igice kitugaragariza neza uko Yesu ari uburuhukiro bw’isabato ku bakristo. Umwanditsi w’uru rwandiko adushishikariza kwinjira mu buruhukiro bw’isabato bwaduteguwe na Yesu Kristo. Nyuma y’ibice bitatu avuga ko Kristo aruta abamalayika kandi akaba intumwa yacu n’umutambyi mukuru, yingingira Abaheburayo kutinangira umutima nkuko ba sekuruza babo bawinangiriye mu butayo. Kubwo kutizera kwabo, Imana ntiyabemereye kwinjira mu gihugu cy’isezerano, iravuga iti, “Ntibazinjira mu buruhukiro bwanjye” (Abaheb 3:11).

Ni muri ubwo buryo, umwanditsi w’Abaheburayo asaba abarusoma kudakora ikosa nk’iryo ryo kwanga uburukiro bw’isabato y’Imana aribwo Yesu Kristo. “Nuko rero, haracyasigaye uburuhukiro bw’isabato bubikiwe abantu b’Imana; kuko uwinjiye mu buruhukiro bwayo nawe aba aruhutse imirimo ye nkuko Imana yaruhutse iyayo. Nuko tugire umwete wo kwinjira muri ubwo buruhukiro, kugira ngo hatagira umuntu ugwa akurikije ikitegererezo cya babandi cyo kutumvira” (Abah 4:9–11).

Nta buruhukiro bw’isabato busigaye nyuma ya Kristo. Yesu ubwe asumba ibyo amategeko asaba, kandi ubwe asimbura ibitambo byose bihongerera icyaha kuko ariwe gitambo kizima gikuraho ibyaha. Ni umugambi w’Imana kuri twe kugira ngo imirimo yacu. Ntidutinyuke kureka Yesu ariwe nzira imwe rukumbi igera ku gakiza (Yoh 14:6). Abantu bareka umugambi w’Imana ntibishimira ndetse ibateganyiriza n’ibihano nkuko tubibona Kubara 15. Umuntu yafashwe atashya inkwi ku munsi w’isabato, aho kubaha itegeko ry’Imana ryo kuruhuka ku isabato.

Iki cyari icyaha kizwi kandi cy’ubushake, cyakozwe ku manywa y’ihangu, cyo gusuzugura ubuyobozi bw’Imana ku mugaragaro. “Hanyuma Imana ibwira Mose iti, ‘uwo muntu akwiye gupfa. Iteraniro ryose rigomba kumuterera amabuye inyuma y’ingando kugeza apfuye’” (kub 15:35). Bityo ninako bizagenda kubanga uburuhukiro bw’isabato bwateguriwe muri Kristo Yesu. “Tuzarokoka dute nitwirengagiza agakiza gakomeye gatyo?” (Abah 2:3).

By BYIRINGIRO Jean Dominique,