Mbese imibereho ya Nehemiya twayigiraho iki?

Ezira na Nehemiya babayeho mu gihe kimwe, kandi bombi banditse ku iyubakwa rya Yerusalemu ku ncuro ya kabiri, imyaka myinshi nyuma yo gusenywa n’ingabo za Babuloni, ziyobowe na Nebukadinezari. Ezira we yanditse ku kongera kubaka urusengero,igikorwa cyari kiyobowe na Zerubabeli, mu gihe Nehemiya we yibanze ku iyubaka ry’inkike z’i Yerusalemu.

Mu bihe bya kera, imijyi yo muri Aziya yo hagati yabaga igoteshejwe n’inkuta z’amabuye ndetse n’abarinzi babaga ku marembo. Abantu rero bakomeye muri buri mujyi babaga barimo gukorera ubucuruzi ku marembo y’umurwa, ariko banahanahana amakuru ya buri munsi.

Inkuru ya Nehemiya itangira mu mwaka wa 445 MK.,ukaba ari umwaka w’ingenzi kubera ko umuhanuzi Danyeri, wo mu gihe cya Ezira na Nehemiya, hari icyo yari yarawanditseho (Danyeri 9:24-27).

Ubuhanuzi bwa Danyeri (Danyeri 9:25): "Nuko ubimenye , ubyitegereze yuko uhereye igihe bazategekera kubaka i Yerusalemu bayisana kugeza kuri Mesiya Umutware hazabaho ibyumweru birindwi, maze habeho ibindi byumweru mirongo itandatu na bibiri bahubake basubizeho imiharuro n’impavu, ndetse bizakorwa mu bihe biruhije.”

Ntituzi niba Nehemiya yari azi ko arimo asohoza ubuhanuzi bwanditse mu gitabo cya Danyeri, ariko uyu mukozi w’Imana, wari nawe mu bunyage i Babuloni muri icyo gihe,atangiza inyandiko ze isengesho yingingira ubwoko bwe bw’Abisraheri, nkuko Danyeri yingingaga Imana, ngo ibababarire ibasubize mu gihugu cyabo.

Nehemiya yashyize neza ku murongo ibihe by’umwihariko uko bikurikirana, ayobowe n’umwuka, kugira ngo habeho inyandiko z’igihe itegeko ryo gusana urusengero rw’i Yersalemu ryatangiwe.

Mbere y’uko asaba umwami uruhushya rwo gusana inkike z’i Yerusalemu, Nehemiya yabanje gusenga, maze Imana imuha ibyo yasabye. Ava i Babuloni, yahuye n’abagabo b’Abarabu baramuseka kubwo icyo yari agiye gukora. Neh 2:20 hagaragaza ukuntu yasubije nk’ufite uburenganzira ku gihugu cye ati: ‘Imana nyirijuru niyo izatubashisha. Nicyo kizatuma abagaragu bayo twubaka, ariko mwebwe, nta mugabane mufie habe n’urwibutso muri Yerusalemu.’"

Nehemiya yakomeje umugambi we wo gusana Yerusalemu. Imana imuha abamufasha ba ngombwa, bityo batangira kubaka. Gusa abanzi bo ntibaretse kumurwanya, abatifuzaga ko bubaka. Ariko Uwiteka yaramurwaniriye nawe nkuko yarwaniriye Mose (Kuva14:14). Nehem 4:20 agira ati, "Aho mwumva ikondera rivugiye, mube ariho mutabarira. Uwiteka aributurwanirire" Uyu ni umugambi Imana yari yarateguye kera wo gukura ubwoko bwayo mu bunyage i Babuloni ngo ibagarure mu gihugu cyabo bongere bayisengere mu rusengero.

Twakura amasomo menshi kuri Nehemiya nko kugarura ubusabane hagati yacu n’Imana no kuburinda. Ubwo abantu bari bagarutse mu gihugu bakanagisana ikintu cya mbere cy’ingenzi bahereyeho ni ukugenzura ko abantu bakibuka amategeko y’Imana. Bityo Ezira, umutambyi, yamaraga umwanya munini cyane imbere y’iteraniro abasomera amategeko, kugira ngo bamenye neza icyo Imana ibashakaho.

Nehem 8:18 agaragaza uko ubuzima bw’umukristo bwakagombye kuba, ko buri munsi agomba gusoma ijambo ry’Imana: “Kandi Ezira yahereye ku munsi wa mbere w’ibirori ageza ku munsi wa nyuma, asoma igitabo cy’amategeko y’Imana uko bukeye. Bagira ibirori by’iminsi irindwi, kuwa munani babaho guterana kwera nk’uko itegeko ryari riri.”

Ikindi twakigira kuri Nehemiya nuko, Nehemiya agaragara nk’umugabo wo gukiranuka ndetse akarinda gukiranuka kwe. Yabaga kure y’iwabo, ariko ntiyigeze atakaza ibyiringiro ko umunsi umwe yazatahuka. Yamaze igihe kinini aba mu gihugu cy’abapagani mu bunyage, ariko kwizera ntikwagabanutse, yakomeje kwiringira Imana ya Abrahamu, Isaka, na Yakobo.

Yarwanishaga gusenga, buri kimwe cyose akakereka Imana mbere yo kugikora, agasabira ubwoko bwe, kandi yabonye ingororano z’umuhati no kwihangana kwe. Nehemiya yitaga cyane ku bwoko bwe kuburyo atigeze atakaza ikizere cyo kongera kubakwa, atari kugaruka mu gihugu cyabo gusa ahubwo no kongera kugira ubumwe n’Imana yahamagaye sekuruza Abrahamu, ikamujyana muri icyo gihugu ikamusezeranya isezerano ritazakuka, ari naryo Nehemiya yari yiringiye ko rizahoraho iteka ryose.

by Jean Dominique BYIRINGIRO,