Inshamake y’igitabo cya Yosuwa

Yosuwa ni intwari aho kuba umwanditsi w’igitabo kimwitirirwa . Umwanditsi wacyo by’ukuri ni umwe mu bakuru babayeho mu gihe cya Yosuwa ahagana 1440 M.K. Abayuda bo nta mpamvu babona yo kutakimwitirira n’ubwo cyakwandikwa n’uwo bakoranye .

Inkuru ziri muri Yosuwa ntizandikiwe rimwe, ahubwo ni inkuru zinyuranye . Ibyabereye mu maso ya Yosuwa, byanabereye urufatiro Isirayeli mu bihe byakurikiyeho, ibyo byose byaranditswe (Yos .8:32;24:26). Urugero nuko inshuro zigera kuri cumi n’enye aya magambo :"Na bugingo n’ubu" agaruka (ahantu hatatu muri byo bice hagaragaza ko ari igihe Yosuwa yariho : Yos. 22: 3; 23: 8 na 9). Inkuru zirambuye zanditswe n’uwagendanaga na Yosuwa (Yos. 15:6;18:17) Igitabo cyanditswe mbere y’uko ubwami bw’Isirayeli bwigabanya .

Dore uko iki gitabo kigabanije

1-5: Kwitegura kujya guhindura igihugu cy’isezerano. Kwambuka Yorodani.
6-8: Ifatwa rya Yeriko. Icyaha cy’Akani.
9-12: Ibyakurikiye guhindura Kanani. Uburyarya bw’ Abagibiyoni.
13-19: Imiryango yigabanya Igihugu.
20-22: Imidugudu y’ubuhungiro, Imidugudu y’Abalewi: imiryango ibiri n’igice hakuno ya
Yorodani.
23-24: Gusezera n’urupfu bya Yosuwa.

Ni iki twakura muri iki gitabo?

Igitabo cya Yosuwa gikurikira amateka yo mu Gutegeka kwa kabiri, nk’ uko ibyakozwe n’intumwa bikurikira inkuru zo mu butumwa bwiza (Evangiles).
Igitabo cya Yosuwa cyigisha ko kumvira no gukiranukira Imana bigeza ku gutsinda. Mu gitabo cy’ Abacamanza ho tubona ko kwihakana Imana bigeza ku kurimbuka. Kugira ngo umuntu yumve anakunda amateka yo muri Yosuwa ni ngombwa kugira umutima wari mu ntwari Yosuwa, cyane cyane mu nkuru zivuga uko batase igihugu (Kub. 13; 17:6-10 ; Guteg.l:38).

Yosuwa na mugenzi we Kalebu baribazi neza ko igihugu cy’ i Kanani bagisezeranyijwe. Nta gushidikanya kwagombaga kubaho igihe Uwiteka ari kumwe nabo. Ukwo kwizera kwabanje kuvugwa na Mose niko kwari ishingiro nyakuri kw’Isirayeli.

Igitabo cya Yosuwa gikunze kubera urujijo abahanga mu bumenyi bw’isi. Bakunze gushidikanya igitangaza cyabaye ubwo izuba ryahagararaga Yosuwa abisabye Uwiteka, Ibyo byabayeho nk’uko ubwirakabiri bwabayeho ubwo Yesu yapfiraga ku musaraba. Indi nkuru abasomyi bamwe bashidikanya kwemera ukuntu habaho kurimbura abanyakanani bose ndetse n’abatuye Ayi). Uwizera usomye izi nkuru ntabura kubona ko Imana icira imanza amahanga nk’abantu ku giti cyabo. Imana ntihana Siriya na Babuloni gusa, nkuko byahanuwe n’abahanuzi, ahubwo yiteguye no guhana abantu bo muri iki gihe batayumvira.

Umwami Yesu n’ubwo impuhwe ze zidashidikanywa, ntiyabuze kuvuga iby’ urubanza ruzaba ( Luka 17:26-30).
Yabwiye ab’icyo gihe ko ibyaha byabo bitoroheje munsi y’iby’ab’i Sodomu n’ i Gomora. Na none Yesu yahishuriye intumwa ye Yohana ko azagaruka guca imanza no kurwana no gukiranuka
(Ibyah. 19: 11-16) ibiri mu gitabo cya Yosuwa biruhije gusobanuka; byumvikana neza iyo dusomye Isezerano Rishya.
Aha ibisa n’imboneranyi biva ku maso, ibyo twibeshyagaho ku kwera kw’Imana n’ uko yanga icyaha, utaretse n’urukundo rwayo rutagira akagero, ibyo birasobanuka tukamenya uburyo turindwa ibihano twagombaga kubona kubwo gutsindishirizwa muri Kristo.

Muri rusange, igitabo cya Yosuwa kiravuga ibyo Yosuwa yakoze ashobojwe n’ Imana, cyane cyane intambara zakurikiranye mu guhindura igihugu cy’i Kanani. Ibirindiro bye bikuru byabanje kuba i Girugali, nyuma byimurirwa i Shilo (Yos.l8:9), hanyuma abishinga i Shekemu (Yos 24: 1).

Isanduku yera y’isezerano, ari cyo kimeriyetso cy’uko Imana yari kumwenabo, yabakurikiraga uko bagenda mu gihe cy’abacamanza iyo sanduku yari i Shilo (ISam 1) igitabo kirerekana akamaro ko gukurikiza amategeko y’Imana hamwe n’amabwiriza kubashaka bose kuba ibikoresho by’ubushake bw’Imana.

Igitabo cya Yosuwa kikanashimangira ko ari ngombwa kwitanga wese mu gukorera Imana (Yos.l4:9). Ni igitabo gikubiyemo inyigisho zihebuje zo mu buryo bw’ umwuka. Igitabo cya Yosuwa ntikirimo rero gusa inkuru za Rahabu n’abatasi, kwambuka Yorodani n’ibindi byakurikiyeho. Uretse ibyo bifatika, igitabo kirigisha uburyo bwo guhabwa imigisha y’ Imana yo mu mwuka.

[email protected]