Kumenya kamere yawe byagufasha kwisuzuma no kwirinda

Abahanga mu bya psychologie bashyize ahagaragara amoko 4 ya kamere ziba mu bantu. Buri wese agira kamere ashobora kuba adahuriyeho na mugenzi we. Ni cyo gituma bamwe baba bitonda, abandi bagira amahane; bamwe bacecetse, abandi bakunda kuvugavuga,…

No mu nzu y’Imana rero haracyarangwa abafite kamere mbi, kandi ijambo ry’Imana ritubwira ko abakora imirimo ya kamere batazaragwa ubwami bw’Imana (Abagalatiya 5:19-21), ariko twakwisuzuma ntitwagibwaho n’urubanza (1 Abakorinto 11:31).

Muri izo nzego z’abantu rero harimo:

(1) PHLEGMATIC: Aba barangwa no gukora ibintu mu buryo buboroheye, bagira inshuti nke (imwe cyangwa ebyiri), ntibapfa kugaragaza amarangamutima yabo, muri rusange bakunda gukurikira abandi. Ikindi ni uko bakunze kubera abandi urugero rwiza, bakunda gusaba imbabazi iyo bakosheje kuko bakunda kubana amahoro n’abandi. Bakunda akaruhuko kandi bagakunda n’abandi bantu. Baritegereza, bakababazwa no kubona uwagiriwe nabi. Ni abantu beza, bakunda no gufasha abandi. Ubarakaje bashobora gukora nabi, ariko nyuma bakagusaba imbabazi. Baratuje, ni abanyamahoro kandi bakagira n’isoni.

Ntibakunda kwiyerekana, ntibakunda kuyobora ntibakunze kwanga umugayo. Basa nk’aho nta kintu bakeneye. Barishima, nta n’ubwo bitotomba n’aho haba hari ibitagenze neza. Ibi bituma batuza, ntibinyuremo, ntibahinduke kandi ntibahuzagurike. Ntibarakazwa n’ubusa, ntibahindagurika, ntibarobanura kandi bakunda gukora ndetse ibyo bakoze bakabikora neza kuko baba batabihubukiye.

Kwihangana kwa bo kubatera gukundwa. Ntibakunda guca imanza, bakunda ibintu biri kuri gahunda kandi bazi gutega amatwi. Aba bantu bagusha neza kandi abantu babana na bo baba bumva bafite umutekano kuko batazi guhemuka. Bita ku bibazo by’abandi kandi bamenya uko bitwara mu bihe bikomeye. Ni abantu bakunda gusetsa abandi. Rimwe na rimwe bakunda ubuyobozi n’ubwo bataba barabivukanye, bakaba abayobozi babitojwe.

N’ubwo aba bantu atari intyoza, bakunze kugira uruhare mu kumvikanisha abandi igihe habayeho amakimbirane. Bitwara neza bagakunda amahoro, nk’uko Nelson Mandela na Ghandhi bari bameze. Baba abahuza beza b’abantu bagiranye amakimbirane, akenshi bakanabigeraho.

Imwe mu miterere yabo:

i) Muri kamere yabo nta ntego cyangwa inzozi nyinshi zo kugera ku bintu bagira.
ii) Bagaragara nk’abatitaye ku bintu.
iii) Bashimishwa no kubaho ubuzima busanzwe.
iv) Kuba nta ntego bagira bituma batamenya ibyo bashoboye.
v) Gushidikanya kwa bo kubatera gutinya kwiyemeza gukora ibintu bishya.
vi) Bakunda ibimenyerewe, bakanga ikintu kibavangira mu byo bibereyemo, bikagorana iyo hari ushaka kubazanira impinduka.
vii) Birabagora kunyura mu bihe bikomeye kuko ari abantu bakora buhoro, bashidikanya kandi bakagira isoni.
viii) Kutabasha kwihanganira ibibagoye bituma bagira ubwoba iyo ibintu byakomeye.
ix) Muri rusange banga amakimbirane no gufata inshingano mu bihe bitoroshye.
x) Gushidikanya no kutagambirira bituma bagira intege nke.
xi) Akenshi ntabwo bamenya kwisobanura neza kuko batarasa ku ntego iyo bafite icyo bashaka kuvuga.
xii) Iyo mico akenshi irambira abantu bakabibashinja iyo hageze gukorwa ikintu cya ngombwa.
xiii) Ahanini ni abantu bariho ku bw’abandi kuko bibasaba imbaraga kugira ngo bagire icyo bakora.

Aho imbaraga za bo ziva:

i) Baratuje bakaba abanyamahoro,
ii) Barihangana kandi ntibaca imanza,
iii) Bazi gutega amatwi,
iv) Bagaragaza ibyishimo,

Uko bakwikosora:

i) Kwiha intego,
ii) Gukora kugira ngo babone uko bahangana n’ibibazo,
iii) Kwemera impinduka, bakemera kuva ku izima,
iv) Kumenya kwisobanura kandi bakagira intego,
v) Kutagira ubwoba mu gihe bari mu bihe batamenyereye.

(2) SANGUINES: Barangwa no gufunguka mu mutwe cyane, kuvugavuga cyane no gukunda kwirema ibice.

(3) CHOLERIC: Ni abantu barakara cyane kandi bakarakazwa n’ubusa, bakunda ubuyobozi, barategeka, bagira imigambi no kwifuza kuyigeraho, bakunda guha abandi icyerekezo, basa n’abatagira ikibahangayikisha.

(4) MELANCHOLIC: Ni abantu banga umugayo, bashishoza ariko batagira gahunda, ibyigenge, batinda gufata umwanzuro kubera gushishoza kandi barakara.

Ngaho nawe isuzume urebe niba kamere yawe ishimwa n’Imana. Niba ari mbi, hari icyo wakora. Imana yabwiye Kayini iti “…ibyaha byitugatugira ku rugi rwawe, kandi ni wowe byifuza ariko ukwiriye kubitegeka” (Itang. 4:7).