Dusobanukirwe byinshi ku bitabo byanditswe na Mose

Ubusanzwe tuzi neza ko ibitabo byanditswe na Mose ari bitanu aribyo : ITANGIRIRO, KUVA, ABALEWI, KUBARA, GUTEGEKA KWA KABIRI; ibi bitabo kandi nta gushidikanya ni byo bibanziriza ibindi byose bigize Bibiliya. Abayuda bo babyita ʺAMATEGEKO ʺ ibyo bitabo byari imizingo itanu nk’uko ibitabo byo muri Bibiliya icyo gihe byari biri.

Muri rusange iyo twiga ibi bitabo dusanga bisa n’aho ari igitabo kimwe kuko byose byuzuzanya ku nkuru cyangwa inyigisho zikurikirana.

Aya mazina ahabwa ibi bitabo bitanu bya Mose ahesha kubona ko byose bigize umubumbe umwe Amategeko menshi Imana yategetse Abisiraheli aboneka mu gitabo cyo Kuva no mu Gutegeka kwa kabiri. Naho amategeko cumi Mose yaherewe ku musozi Sinayi aboneka mu gitabo cyo Kuva.

ITANGIRIRO:Iki gitabo kitumenyesha mu buryo bwihariye intangiriro y’ibintu byose kandi kitubwira uburyo Imana yaremye ibintu byose, uburyo umuntu yaremwe, uko yaje kugwa mu cyaha kandi icyaha kikamuzanira urupfu.

KUVA: Iki gitabo kitwereka uburyo Imana itaretse umuntu n’ubwo yayihemukiye, ku bw’urukundo imukunda yongera kumutegurira kubaho neza ari nacyo cyatumye ikuza Abisiraheli mu gihugu cy’uburetwa mw’Egiputa imbaraga zayo nyinshi.

ABALEWI: Iki gitabo kitwereka uburyo abantu bagomba kwiyunga n’Imana mu buryo bw’ibitambo kandi kitwereka uburyo abantu bakwiyuzuza n’Imana no gushyikirana na yo kikanatwereka uburyo umuntu agomba kwirinda icyaha

KUBARA: Iki gitabo kitwereka uburyo Abisiraheli babaye mu butayu bwa Sinayi n’igihe kingana n’imyaka mirongo ine bamaze mu rugendo. (imyaka ibiri bamaze ngo bagere mu butayu n’imyaka mirongo itatu n’umunani (38) bamaze mu butayu.

GUTEGEKA KWA KABIRI: Iki gitabo gisubiramo ibyo Mose yari yaravuze n’ishyirwa mu bikorwa ryabyo nk’uko biboneka mu gitabo cyo Kuva. Iki gitabo kandi kirangiza kinatubwira uko Abisiraheli binjiye mu gihugu cyabo cy’i Kanani.

Uko ibi bitabo bikurikirana ni nako byuzuzanya kimwe gitangirira aho ikindi kirangirira, muri make dore uko byuzuzanya:
- Umuntu yararemwe aza kugwa mu cyaha. (Itangiriro).
- Imana iramucungura imukura mu buretwa (Kuva).
- Imwereka uburyo agomba gushyikirana nayo (Abalewi).
- Imucisha mu nzira iruhije y’ubutayu (Kubara).
- Imutegura inamwibutsa kwinjira mu gihugu cy’isezerano (Gutegeka kwa kabiri).

Iyi yari incamake kugirango usabanukirwe ibi bitabo bya Mose ariko mu mcamake, ubutaha nkurarikiye kuzakurikirana amateka ya buri gitabo cya Mose
Kandi nkwijeje ko uzarushaho gusobanukirwa na byo

[email protected]