Dore igisubizo ku bajya bibaza uko Bibiliya yaba yaranditswe n’uwayanditse

Abantu benshi bifuza kumenya uburyo Imana yanditse amagambo maze ikayaha abantu, abandi bakibaza uburyo yategetse abantu kwandika Bibiliya!!! ariko dore uko byagenze:

Nk’uko tumaze kuvuga ko Bibiliya ari ijambo ry’Imana kuko amagambo yanditswemo yavuye ku Mana kandi niko biri koko. Imana niyo yayoboye abanditse amagambo tubona muri Bibiliya n‘ubwo yagiye iyatanga mu bihe bitandukanye.(Kuv. 24:7). Imana yatoranije abantu bamwe maze Umwuka wayo ukabazaho ukabahishurira amabanga menshi na bo batazi maze bakayandika.

Niyo mpamvu kugeza uyu munsi dufite igitabo cyitwa Bibiliya. Twabasha kandi kuvuga dufite ubushizi bw’amanga ko Imana ariyo mwanditsi wa Bibiliya kuko yakoresheje abantu bayo mu kuyandika ariko bayobowe n’Umwuka wayo bwite (2Tim.3:16).

Aha rero ushobora kwibaza uti ese kkuki hatoranijwe ibitabo 39 gusa mu Isezerano rya Kera na 27 mu isezerano rishya nk’uko twabibonye?

Bimwe mu bisubizo byabashije kuboneka kuri iki kibazo harimo kuba:

a) Ibyo bitabo bigaragaza ko ababyanditse bayobowe n’Imana ubwayo.
b) Bigaragara ko birimo imbaraga z’Imana.
c) Bigaragara ko byavuye mu kanwa k’Abahanuzi bavugishijwe n’Imana.
d) Ntibitera gushidikanya ababisoma.
e) Ababisomye neza bibahuza n’Imana.
f) Abantu benshi bemezwa guhinduka n’amagambo abibonekamo.
g) Yesu ubwe yahamije ibyanditswe (Isezerano rya Kera) Luk.24:44.
h) Isezerano rishya riboneka ko ryuzuyemo imirimo ya Yesu Kristo.

Hari ibindi bitabo biboneka muri za Bibiliya zimwe na zimwe ariko bitaboneka muri Bibiliya y’Igiheburayo; kuko bitujuje izo ngingo tumaze kuvuga kandi ntibyemerwa n’Amatorero y’Abaporotesitanti; ari byo byiswe ″Ibyahishwe″ (Apocryphes) mu rurimi rw’igifaransa.

Dukurikije ibimaze kugaragara rero ni ngombwa ko ntawe ukwiye kwibwira ko Bibiliya ari amagambo cg ibitekerezo by’abantu kuko byose byanditswe bivuye ku bushake bw’Imana, ibyo byose Imana yabikoreye kugira ngo na bo mu gihe kizaza bamenye inzira yayo.

Twavuga ko kandi Bibiliya atari igitabo cyavuye mu ijuru ngo kigwe hasi maze abantu bagitore, ahubwo yanditswe n’abantu benshi batandukanye, ariko kandi bayobowe n’Umwuka Wera w’Imana; twavuga ko muri bo hari:
- Abahinzi(Amosi)
- Abatambyi (Yesaya, Ezekiyeli, Zakaria,..)
- Abari bameze nk’abanyapolitiki (Mose, Nehemia,..)
- Abami (Dawidi, Salomo)
- Abaganga (Luka)
- Abakozi ba Leta (Matayo)
- Abarobyi (Petero, Yohana)
- Abize tewolojiya (Pawulo) n’izindi nzego nyinshi nk’uko twabibonye.
[email protected]