Amibe, indwara ikira iyo ukurikije amabwiriza ya muganga.

Inzoka ya amibe, n’ inzira inyuramo ngo uyandure

Nubwo mu kinyarwanda ari indwara ndetse n’ikiyitera byose tubyita AMIBE, ariko mu ndimi z’amahanga biratandukana. Mu cyongereza, agasimba kitwa Entamoeba histolytica, naho indwara gatera ikitwa amebiasis.

Iyi ndwara yibasira abantu benshi muri rusange, bakanayivugaho ko itajya ikira, reka tuyivugeho mu magambo arambuye. Twongereho ko iyi ndwara ifata cyane abantu baba mu bihugu bikennye n’ibiri mu nzira y’amajyambere.

Iyi ndwara iterwa n’iki?

Nkuko tumaze kubivuga, iyi ndwara iterwa n’agasimba ka amibe, muri rusange ikaba indwara iterwa n’umwanda.

Iyi amibe yinjira mu mubiri wawe iyo uriye cyangwa ukanywa ibirimo amagi ya amibe. Si ibyo gusa kuko no gukora ku byo uyirwaye yitumye ukaza kurya udakarabye, cyane cyane ku bana nabyo bitera kurwara iyi ndwara.

Ayo magi aboneka ahantu umuntu uyirwaye yitumye, nyamara akaba amara amezi menshi akiri mazima. Tuyasanga mu butaka, mu mazi, mu ifumbire y’imborera n’ahandi hose hashoboka.

Ubundi buryo yanduramo ni mu gukora imibonano mu kibuno, mu gihe uyikorerwa ayirwaye.

Iyo amibe rero igeze mu mubiri ihita ijya mu gifu no mu mara ari naho itangira kororokera. Nyuma ikajya mu mara manini, ari naho itura. Iyo itinze kuvurwa cyangwa ntivurwe neza ishobora kwangiza imiyoboro y’amaraso, ikinjira mu mwijima ikawangiza ndetse ishobora no kugera mu bwonko.

Uyirwaye arangwa n’iki

Akenshi ibimenyetso bigaragara hashize hagati y’icyumweru n’ibyumweru bibiri uriye ibyandujwe n’amagi ya amibe. Ikigo cya CDC gitangaza ko hagati ya 10% na 20% y’abantu banduye amibe aribo bagaragaza ibimenyetso byo kuyirwara.

Akenshi ibimenyetso birangwa no guhitwa bijyana no kuribwa mu nda.

Gusa iyo amibe yamaze kwangiza mu mara niho ihita igutera amacinya. Icyo gihe mu byo wituma hazamo amaraso, bizwi nko kugereka, ndetse kuribwa mu nda bikiyongera. Iyo yageze mu maraso, yangiza umwijima, umutima, ibihaha, ubwonko n’ibindi bice aho iteramo ibisebe no kwangirika. Iyo yageze mu mwijima ugira umuriro no kuribwa igice cy’inda, iburyo ahagana mu mbavu.

Isuzumwa ite

Mu kuyisuzuma hifashishwa ibyo witumye, tumenyereye kwita ikizami cy’umusarane. Nyamara hari n’igihe hapimwa amaraso, iyo yageze mu nyama zo mu nda cyangwa mu bwonko.


Uko amibe ikura (Ifoto /Interineti)
Ivurwa ite

Ubusanzwe iyo umurwayi asanzwemo iyi ndwara ahabwa umuti wa metronidazole, tumenyereye nka flaggyl. Akawunywa mu gihe cy’iminsi 7. Igipimo giterwa nuko angana.

Iyo yari yabaye macinya anahabwa imugabanyiriza guhitwa ndetse n’imiti ivura umwuma uturutse ku mpiswi.

Habaho n’indi miti ivura amibe, nka intetrix, secnidazole, tinidazole, entamizole, n’indi.

Ese amibe irakira?

Iki kibazo gihuriweho n’abantu benshi . amibe ni indwara ivurwa igakira. Gusa bitewe nuko uba utazi nyirizina aho wayanduriye ngo uhirinde, ukira wongera winjirwamo n’izindi, gutyo gutyo, kugeza ubwo ubonako udakira, nyamara warakize urongera urandura.

Gusa amibe iza ku mwanya wa gatatu mu ndwara ziterwa na parasite, zica, iyo itavuwe cyangwa ngo ivurwe neza.

Ni gute nakirinda?

Nta rukingo rwa amibe rubaho. Isuku ni bwo buryo rukumbi bwo guhangana nayo, niyo mpamvu usabwa kwita kuri ibi bikurikira:

Oza imbuto n’imboga n’amazi meza mbere yo kubirya. Amazi yo kubyozamo ntuyaasukemo ahubwo uyasukaho woza, agatemba, si ugushyira mu ibasi ngo wogerezemo

Ibyo guhatwa ujye ubihatisha icyuma gisukuye nawe wakarabye

Amazi yo kunywa yateke cyangwa ukoreshe ayavuye mu nganda, apfundikiye. Cyangwa ukoreshe imiti yabugenewe irimo iode cyangwa chlore. Wayigura muri farumasi cyangwa ahandi bicururizwa

Amata yateke mbere yo kuyanywa. Ayo utizeye isuku yayo, wiyanywa.
Ibiryo byo ku nzira, nk’ibigori, za brochette, byitondere
Kandi buri gihe jya ukaraba intoki n’amazi meza n’isabune igihe uvuye kwituma, n’igihe ugiye kurya.

source:umuti